Cloruro de metileno pintura apsurixa wawanakaparux jiwayataynawa. Jupanakajj saytʼasipjjäna.

Aka qillqatax Centro de Integridad Pública ukamp chikt’ataw uñt’ayasi, ukax mä yatiyäw yatiyäw jan qullqituqit irnaqañ muni, ukax desigualdad ukan yatxatañatakiw ch’amanchasi.
Litrina. kapa. wisikilita. Kevin Hartley, Drew Wynn ukat Joshua Atkins jupanakax 10 phaxsitx maynit maynikamaw irnaqapxäna, ukampis jupanakax irnaqasipkänwa. Uka yänakax mayj mayjawa, ukampis kunatsa jakäwip jiskʼaptayi ukax pachpakiw: pintura apsuñ yänakan químicos ukat yaqha yänakax tiendanakan aljasi. markapachana.
Llakit ukat axsarasaw familianakapax cloruro de metileno jan yaqha jaqir jiwayañapatak taqi kuns lurapxä sasaw arsuwayapxi.
Ukampis Estados Unidos markanx juk’a plantas químicas ukanakakiw ukham jan walt’ayat uñjasipxi, kunatix irnaqirinakatakis ukat aljirinakatakis jan ch’amanïpkiti. Ukhamat cloruro de metileno ukax mä serial killer ukhamaw tukuwayi, Hartley, Wayne ukat Atkins jupanakax janïr yurkipanx vapores ukan jan walt’awinakapat yatiyatäkchïnsa. Tunka tunka, jan ukax juk’ampi, aka qhipa tunka maranakanx jan kuna agencian yanapt’apampiw jiwayat uñjasipxi.
Centro de Integridad Pública ukan yatxatatapat ukhamarak seguridad tuqit arxatirinakan jawsatapat, Agencia de Protección Ambiental de Estados Unidos ukax qhipharux mä jach’a jark’äwiw uka sustanciax pintura apsuñ yänakan apnaqañapatak amtawayi.
2017 maran jallu qallta phaxsinwa, Obama administración ukan qhipa urunaka. Hartley jupax uka marax abril phaxsinw jiwxäna, Wynn jupax octubre phaxsinw jiwxäna, ukatx Atkins jupax qhipa marat febrero phaxsinw jiwxäna, kunawsatix administración Trump ukax desregulación ukarux walpun munäna ukatx kamachinak yapxatañat sipans chhaqtayañ munäna —juk’ampirus EPA ukan pachaparuw. Cloruro de metileno uka amtax janiw kawkirus sarkänti.
Ukampirus 13 phaxsi Atkins jiwatapatxa, Agencia de Protección Ambiental de Trump ukax presión ukampix cloruro de metileno ukan pintura apsuñ yänak aljasiñ jaytañ amtawayi. Abril phaxsinx Agencia de Protección Ambiental de Biden ukax mä kamachiw uñt’ayawayi, uka kamachix taqi yänak apnaqañ yänakan ukhamarak jilpach irnaqäw utanakan uka químico ukar jark’atäñapataki.
Robert Harrison sat doctorax Universidad de California (San Francisco) ukan qullañ tuqit yatxattʼat yatichirix akham sänwa: “Estados Unidos markanxa jukʼakiw ukham lurapxta” sasa. “Aka familianakax nayan heroes ukanakawa”.
Akax kunjams jupanakax jan walt’awinak atipjapxäna uka askinak jikxatañataki ukat kuntix jupanakax iwxt’apxaspän jumatix mä uñtasit ch’am thakhinjam sarasksta ukhaxa, uka jan walt’awix jan walt’ayir yänaka, jan seguro irnaqäw chiqa, q’añuchawi jan ukax yaqha usuchjatanaka.
Brian Wynn sat chachajj akham siwa: “Taqe kunwa Google toqet yatjjatañama” sasaw Brian Wynn chachajj säna, jupajj Drew sat 31 marani jilapajj Carolina del Sur markan thaya cerveza cafetería ukat walk-in refrigerador ukanak machaqar tukuyañatakiw cloruro de metileno alasïna. “Ukat jaqinakar puriñkama.”
Ukhamaw Inquiry de Integridad Pública ukar jikxatäna, ukax pä maraw jilapan jiwatapat uñt’ayasïna, yatxatirinakamp jikisisa ukat kawkhans uka yänak alasispa ukat kunats jiwatanakax wali ch’amaw arknaqañax uk yatxatäna. (Cloruro de metileno ukan q’añunakapax jist’antat chiqanakan tantachasi ukhax jiwayañjamawa, ukat jan khitis toxicología ukan yant’äwinak luraspa ukhax chuyma usuchjasiñanakax natural jiwañar uñtasitaw utjaspa).
Wendy Hartley, Kevin mamapan iwxt’awipa: “Académico” ukax thaqhañanx wali wakiskiriwa. Inas ukanx walja yatxatäwinakax suyt’apxchisma. “Ukax amuyunakax chiqa yatichäwinakat jaljañ yanapt’ani”, sasaw mä correo electrónico tuqi qillqt’awayi.
Lauren Atkins, 31 marani Joshua tayka, jupax BMX bicicleta horquilla ukamp tinkuñan jiwatayna, jupax walja kutiw UCSF ukan Harrison jupamp aruskipt’awayi. 2018 maran febrero phaxsinx wawaparuw uraqin jiwat jikxatäna, ukat mä litro jarru pintañ apsuñ yänak jak’an ikiskir jikxatasïna.
Harrison kullakajj cloruro de metileno sat toqet yatjjatasajja, wawapan toxicología ukat autopsia toqet yatiyäwinakap qhanpach jiwatapat jaqokipañatakiw yanaptʼäna. Uka qhananchawix lurañatakix mä ch’aman chimpunak uñstayi.
Jila partejja, químicos ukanakamp uñtʼayasisajj jaqenakarojj jaya tiempow kʼumaräñapatak jan waltʼayaspa, inas walja maranak jan qhan amuykchiti. Qʼañuchañajj niya ukhamarakiw utjaspa. Ukampis gobiernonakajj ukham jan walinak askichañatakejj kuns lurapjjañap munsta ukhajja, académica toqet yatjjatañajj wali suma qalltañawa.
Jupanakan suma sarantäwipatakix mä jach’a phunchhawi, familiax nayratpach seguridad química tuqit irnaqir tamanakampi ukat maynit maynikam chikt’atätapawa.
Amuyt’añataki, Lauren Atkins jupax Change.org ukan mä mayiw jikxatawayi, cloruro de metileno ukan yänakapat, ukax Safe Chemicals for Healthy Families (jichhax Toxic Free Future) ukan arxatir tamapatw uñt’ayasi, ukatx uka mayiwix jichhak chhaqhat yuqapat amtañatakiw firmawayi. Brian Wayne jilatajj jankʼakiw amparap luqtäna.
Chʼamani chʼamanakaw mayachtʼasipjje, ukhamat kuna askinakas utji uk sum amuyañataki. Jani EPA ukan lurawipampixa, uka familianakax janiw zero ukhat qalltañax wakiskaniti, aljirinakaruw estanterías ukanakat yänak apsuñapatak wayt’asa: Químicos Seguros Familias más saludables ukax “Tiendas ukanakat amuyt’aña” uka campaña ukaruw uñstayapxi, uka kasta jawsañar jaysañataki.
Jupanakax janiw agencian kamachinakap jan ukax Capitolio qullun lobby ukan manqhan irnaqawip jupanakpachax amuyt’apxañapäkiti. Químicos Seguros, Familias Saludables, ukhamaraki Fondo de Defensa Ambiental ukanakaxa aka tuqina yatxatatanakawa.
Juk’amp ullart’añataki: ‘Jakañ pachan q’ipi’: Yatxatäwix jikxatawayiw jilïr ch’iyar jaqinakax aire contaminación ukamp jiwapxi, janq’u jilïr jaqinakat sipanx kimsa kutiw jiwapxi
Cambio Climático ukan aru jikxataña Heather McTeer-Tony jupax Sur uksan Justicia Ambiental ukar ch’axwaski
“Kunapachatix mä equipo ukham mayacht’añjamäki ukhax ... chiqpachans mä ch’aman ch’amaw utji”, Brian Wynn jupax Consejo de Defensa de Recursos Naturales ukaruw uñacht’ayi, yaqha tamaw uka jan walt’äw ch’amampiw arknaqapxi.
Janiw taqinix aka ch’axwäwir munapk ukanakax mä rol público ukan phuqhapkaniti. Amuyt’añataki, jan estado jurídico permanente ukan yaqha markat jutirinakax irnaqäwinx juk’amp jan walt’awinakaruw puripxi, ukat jan estado ukanipxatapax jupanakatakix ch’amakïspawa jan ukax janiw ch’amäkaspati.
Uka familianakax taqi amuyunakap EPA ukar uñt’ayapxani ukhax inas uka agenciax jan kuns lurañjamäkaspati, juk’ampirus administración Trump ukax reglamentos ukar qhiphart’ayatapat uñjasa.
Jupanakax “tiendanakap apnaqasa” aljirinakaruw ch’amanchapxi, jan pintura apsuñ yänak cloruro de metileno ukan aljapxañapataki, ukhamat jaqinakar qhispiyañataki. Peticiones ukat protestas ukanakax irnaqawayiwa. Empresanakax Home Depot ukat Walmart ukanakax sayt’ayañ amtapxi.
Jupanakax Congreso uksankirinakaruw jawst’apxi, Químicos Más Seguros, Familias Más Saludables ukat Fondo Ambiental uka tuqiw mä amtar puripxañapataki. Jupanakax familian fotonakap apt’ataw Washington markar sarapxäna. Yatiyirinakampiw aruskipt’apxäna ukatx yatiyäwinak katuqapxäna, ukax juk’ampiw jan walt’awinak utjayawayi.
Carolina del Sur uksan senadoranakamp mä congresistampiw mä qillqat qillqt’apxatayna, uka pachanx Agencia de Protección Ambiental ukan Administrador Scott Pruitt juparuw qillqt’apxatayna. Yaqha congresistax Pruitt ukarux jan walt’awinak uñacht’ayäna, abril phaxsin 2018 maran mä audiencia ukan. Brian Wynn jupax taqi ukanakax familiarux mayo phaxsin 2018 maran Pruitt jupamp tantachäw wakicht’añ yanapt’awayi sasaw amuyi.
Brian Wayne jilatajj akham sänwa: “Guardia de seguridadajj wal muspharatäna, kunattejj janiw khitis jupar jakʼachaskänti” sasa. “Oz jach’a ukat ch’aman uraqimp jikisiñamp sasiwa”.
Thakinjja, uka familiajj mä demanda lurapjjäna. Jupanakax medios sociales ukampiw jaqinakar jan jan walt’ayasipxañapatak iwxt’apxäna. Lauren Atkins kullakax ferretería ukar saratayna, chiqpachapunit cloruro de metileno ukan yänakap estanterías ukanakat apsusipki uk jupa pachpa uñjañataki. (Awisax jïsa, awisax janiw ukhamäkiti).
Taqi ukanakax qarjañjamäkaspas ukhamächi ukhaxa, janiw pantjasktati. Ukampis familianakax jan ukar mantapkaspän ukhax kunas pasaspäna ukax qhanaw sasaw amuyapxi.
Lauren Atkins kullakajj akham sänwa: “Janiw kunas luraskaniti, kunjamtï nayrajj jan luraskäna ukhama” sasa.
Jisk’a atipt’awinakax waljaptapxi. Mä kunaw yaqharuw puriyäna, kunattejj familiajj janiw aynachtʼkänti. Mä jaya pacha uñakipañax walja kutiw wakisi: Federal reglamentación ukax inherentemente juk’a pachatakikiwa.
Mä agencian mä kamachi uñstayañatakix kuna yatxatäwinakatï wakiski uk tukuyañatakix walja maranaka jan ukax jukʼamp maranakaw munasispa. Uka amtawix janïr tukuykasax jark’awinak atipjañapawa. Ukampirus kuna jark’awinakas jan ukax machaq mayiwinakas pachaparjamax juk’at juk’atw uñstayasispa.
Kunatix familianakarux EPA ukan mä chikat jark’atäñapatak mä juk’a jank’ak katuqañapatak jaytawayki ukax uka agenciax uka amtarux janïr chiqpachan sayt’ayañkamaw uñstayatayna. Ukampis Kevin Hartley jiwatapat pä mara chikataniw Agencia de Protección Ambiental ukan jarkʼäwinakap apnaqañ qalltäna. Ukat janiw irnaqäwin apnaqañ tuqit parlkiti, sañäni, Kevin sat 21 maranix irnaqäwin bañera pintañ irnaqtʼañ tuqitwa yatiyapxi.
Ukampirus mä agencia taypinx kunayman amtawinakax kunayman irpirinakan luratawa. EPA ukax qhipa amtawix agosto phaxsin 2024 maran apsutäñap suyt’ata, ukax cloruro de metileno ukax irnaqäwinx jilpach amtanakatakix jark’atawa, bañera pulido ukampi.
Lauren Atkins kullakajj akham sänwa: “Paciencianïñamawa, jan jaytjasaw chʼamachasiñama” sasa. “Kunapachatix maynin jakäwipat parlkasaxa, juk’ampirus wawanakamanxa, jikxatasmawa. Jank’akiw”.
Mayjtʼäwinak lurañajj chʼamakiwa. Mayjtʼäwinak apaniñajj jukʼamp chʼamäspawa, kunattejj jumasa jan ukajj khitirus chuym ustʼayatätawa, ukampis janiw kunas chuymachtʼkaspati.
Lauren Atkins kullakajj akham siwa: “Hebillasipjjam, kunattejj akajj chuymar purtʼkir mä jan waltʼäwiw utjani” sasa. “Jaqinakax sapüruw jiskt’apxitu, chuyma ch’allxtayiri ukhamarak ch’amakïkchisa, kunats ukham luraskakiristxa?, jaysäwijax nayratpachaw akham sañ muni ukat sapüruw akham sasaw jiskt’apxitu: “Ukhamajj janiw qunt’asiñamäkiti” sasa. nayan chiqajaxa.
Ukat akham sarakïnwa: “¿Kunjamsa chikat aptʼasis sarnaqta?, awisax chuymapax janiw thuqtkänti ukat chuymajas uka pachpa urux janiw thuqtkänti sasaw amuyta” sasa. “Ukampis kunattix janiw yaqha jaqinakan ukham pasañap munkti ukat janirakiw yaqha jaqinakan kuntï Josué chachax aptʼawaykäna uk aptʼasipxañap munkti, ukax nayan amtäwijawa, kunatï wakiski uk lurañatakix wakichtʼatätwa” sasa.
Brian Wynne jupax ukhamarakiw amuyt’i ukat mä qawqha estrés alivio lurawinakampiw mä maratón tukuyañ yanapt’añamatak iwxt’i. Uka gimnasiojj jupankiwa. Ukat akham sarakïnwa: “Kuntï chuymaman jikjjataskta uk mä cheqa thaqhañamawa” sasa.
Wendy Hartley jupax jikxatawayiw activismo ukax qullañapawa – yaqha familianakan yanapt’apampi ukhamarak kuna askinaktix jupanakax mayacht’asis jikxatapki ukanakampi.
Mä órgano donante ukhamaxa, wawapax mayninakan jakäwiparux chiqapuniw mayjt’ayäna. Herenciap juk’amp tienda estanterías ukat gobiernon salas ukanakar jilxattatap uñjañax wali ch’amanchatawa.
Jupajj akham sasaw qellqäna: “Kevin jilatajj jukʼamp walja jaqenakaruw qhespiyäna, jutïr maranakansa jaqenakar qhespiyaskakiniwa” sasa.
Mayjt’awinakar ch’amanchasksta ukhax, lobbyistas ukanakax estado quo ukar manteniñatakix qullqi apthapipxi, jupanakax atipt’apxapuniniwa sasin amuyt’añax jasakiwa. Ukampis jakäwiman experienciamax jan alañjam pesaje aptʼatawa.
“Jumatix sarnaqäwim yatiyañ yatta, ukat jakäwiman mä chimpunïsta ukhax lurasmawa — ukat kunapachatix uka sarnaqäw yatiyañ yatisma ukhax suerte, lobbyistas”, Brian Wayne jupax siwa. “Jan uñtasit munasiñampi ukat munasiñampiw jutapxta”.
Wendy Hartley kullakajj akham ewjjtʼawa: “Jan ajjsaramti kunjamäskis uk uñachtʼayañataki” sasa. Uka chuyma ustʼäwinakajj jumarusa familiamarusa kunjamsa yanaptʼistaspa uka toqetwa parltʼañama. “Fotonak tuqiw jupanakarux impacto personal uñacht’ayañama”.
Lauren Atkins kullakajj akham sänwa: “Sojjta maranak nayrajja, maynitï ‘jachʼat arnaqasisma ukhajja, gobiernojj istʼaspawa’ sasin sispa ukhajja, nayajj larusiristwa” sasa. "¿Adivinam? Mä aruw mayjt'ayaspa. Nayax amuyta ukax wawajan herenciapan chikanchatawa."
Jamie Smith Hopkins jupax Centro de Integridad Pública ukan yatiyiriwa, ukax mä yatiyäw uñt’ayir jan qullqitak uñt’ayatawa, ukax desigualdad ukar uñakipi.


Ukax akham sañ muni: En-26-2024